Koppel Zwarte zwanen met kuikens. © Jan Harteman
Cygnus atratus
Engels: Black swan
Duits: Trauer schwan
Frans: Cygne noir
Zoals eigenlijk alle zwanen kan men deze zwanen het best apart houden omdat ze in de paar- en broedtijd erg agressief zijn tegenover soortgenoten, ganzen, sommige eenden en zelfs tegenover de verzorger. Als u over veel ruimte beschikt kunnen de zwanen wel met eenden samen worden gehouden, op een grote vijver ziet dat er ook erg mooi uit. Deze zwanen zijn ontdekt door Nederlandse zeevaarders al zullen ze al best zijn gezien door de aboriginals, de oorspronkelijke bevolking van Australië waar ze dus voorkomen. Ze zijn later ook uitgezet op Nieuw-Zeeland. In tegenstelling tot andere zwanen hebben deze zwanen niet zo'n groot wateroppervlak nodig al zijn ze best wel veeleisend. Ze grazen graag op een stuk land. Het zijn luiduchtige vogels, vooral s'avonds. Beide vogels verzorgen de jongen en dragen ze ook op de rug. Ze zijn één van de meest gehouden en gekweekte zwanen. Ze broeden erg makkelijk, het gebeurt regelmatig dat Zwarte zwanen ook midden in de winter broeden! Van stro of riet wordt een nest gemaakt waarin het vrouwtje de 2 tot 8 eieren legt. Deze komen uit na 35 tot 38 dagen.
In het verenkleed is bij alle zwanen geen geslachtsdimorfisme waar te nemen. Toch zijn er voor de liefhebber en voor het geoefend oog wel verschillen te zien, zodat er voor het bepalen van het geslacht bij deze vogels geen al te grote problemen zijn. Ook geeft het gedrag van de volwassen vogels en het stemgeluid duidelijke aanwijzingen. Bovendien zijn zwanen cloacaal te sexen door de aanwezigheid van een penis bij de mannelijke exemplaren. Bij de Zwarte zwaan is het mannetje groter en heeft een dikkere hals doordat de gekrulde veren wat groter zijn.
Ring de jonge zwanen als ze 32 dagen oud zijn met ringen van 20 mm.
De meeste kans om Zwarte zwanen in de Nederlandse natuur te zien is langs de IJsselmeerkust, hier zwemmen redelijk wat verwilderde Zwarte zwanen rond.
Zwanenkuiken van enkele dagen oud.
Zwarte zwaan. © Jan Harteman
© Jan Harteman / Harteman Wildfowl / www.harteman.nl
